Strona główna arrow Bezpieczeństwo w internecie
czwartek, 18 wrzesień 2014
 
 
Bezpieczeństwo w internecie Drukuj
Internet zrewolucjonizował wiele dziedzin ludzkiego życia. Jako narzędzie pracy i rozrywki stał się niezbędny w większości firm, instytucji, organizacji i w coraz większej liczbie gospodarstw domowych. Umożliwia wszechstronną komunikację i ułatwia kontakty niwelując ograni­czenia przestrzenne i zapewniając porozumiewanie się w czasie rzeczywistym. Pozwala na obrót towarami, zlecanie, a także zdobywanie czy wykonywanie pracy. Ułatwia naukę i rozwijanie zainteresowań, daje możliwość dyskusji o hobby z osobami je dzielącymi, a nawet zdobycia tytułu naukowego na wirtualnym uniwersytecie. Popularność zdobywa e-demokracja: wybory za pośrednictwem Internetu, budowanie spo­łeczności lokalnych z jego pomocą. Sieć jest bankiem informacji ze wszystkich dziedzin dostępnym każdemu zainteresowanemu, narzędziem umożliwiającym prawdziwą demokratyzację wiedzy. Jednak z używaniem Internetu wiążą się potencjalne niebezpieczeństwa, zagrażające w szczególny sposób najmłodszym jego użytkownikom. "Nigdy nie wiadomo, kto jest po drugiej stronie" - to hasło jest kluczem do większości problemów i zagrożeń występujących w Sieci. Po drugiej stronie może być pedofil szukający na czatach potencjalnych ofiar, oszust wykorzystujący zaufanie podczas aukcji internetowej, haker włamujący się na nasze konto bankowe czy morderca poznający przyszłą ofiarę w serwisie randkowym. Nawet, wydawałoby się niepodważalne zalety Internetu nie zawsze bronią się same. Dostępność wszelkiej wiedzy to szczytne hasło, tracące swój sens w obliczu faktycznego braku kontroli nad zamieszczanymi w Internecie treściami. Niepożądany dostęp do materiałów nielegalnych lub szkodliwych to tylko jedna strona medalu. Bezproblemowy wgląd do informacji umożliwiających atak terrorystyczny, to skrajny przykład drugiej. Sam w sobie Internet nie jest ani zły, ani dobry - jest po prostu narzędziem ... Tak jak np. samochód, który ułatwia i przyspiesza komunikację, ale z jego używaniem wiąże się pewne ryzyko. Nasze bezpieczeństwo jest w dużym stopniu zależne od zachowania innych ludzi. Ko­nieczne staje się więc, zarówno na drodze, jak i w cyberprzestrzeni, stosowanie zasady ograniczonego zaufania. Wiele zależy również od nas samych, nie należy więc poruszać się w Sieci nie przestrzegając podstawowych zasad bezpieczeństwa. W samochodzie zapinamy pasy, zaś wchodząc do Internetu powinniśmy pamiętać o programie antywirusowym i firewallu. Nieznajomość zasad kultury internetowej - Netykiety - narazi nas na niechęć ze strony innych użytkowników.

Zagrożenia

W Internecie istnieje wiele potencjalnych zagrożeń, na które narażone jest każde dziecko. Poniżej zaprezentowano najpoważniejsze z nich. Dokładne omówienie, połączone z radami, jak ich unikać, można też znaleźć na stronie www.dzieckowsieci.pl.

Niechciane i nieodpowiednie treści

Internet jest medium demokratycznym. Każda osoba dysponująca komputerem z modemem lub analogicznym urządzeniem (np. telefonem komórkowym) ma do niego dostęp, który nie ogranicza się jedynie do przeglądania jego zawartości. Komunikując się z innymi osobami poprzez fora, listy i grupy dyskusyjne tworzymy treści w Internecie. Wpisując komentarze odnośnie artykułu na portalu, recenzję filmu w serwisie kinowym, wystawiając opinię po dokonaniu zakupu na internetowej aukcji, czy udzielając się na czacie stajemy się współautorami największej książki pisanej przez ludzkość. Każdy może stworzyć własną stronę w Sieci. W Internecie brak jednocześnie władzy, która mogłaby skutecznie wpływać na jego zawartość. Pluralizm jest niewątpliwą zaletą, jednak problemem są treści, materiały i pliki niezgodne z prawem i/lub szkodliwe dla użytkowników. Każdy internauta jest narażony na kontakt z tre­ściami, z którymi nie chciałby mieć do czynienia. W większości są to materiały promocyjne - tak zwany spam, przesyłany do indywidualnych użytkowników, znany chyba każdemu posiadaczowi elektronicznej skrzynki pocztowej. Mogą to być reklamy, linki prowadzące do stron lub inne materiały w wersji elektronicznej. Spam stanowi nawet do 50% korespondencji krążącej po Internecie - łatwo więc sobie wyobrazić, jakie to musi wywoływać obciążenia łączy.

Spam, choć uciążliwy i zakazany prawnie, w istocie niezbyt groźny (może poza przypadkami spamu związanego z pornografią, w tym pornografią dziecięcą), jest coraz aktywniej zwalczany przez organy ścigania i rozmaite organizacje. Pocztą elektroniczną (poza reklamami) możemy otrzymać niebezpieczne pliki (wirusy, trojany), szkodliwe dla naszego komputera i oprogramowania.

Odrębnym problemem są treści nielegalne i szkodliwe, które możemy napotkać przypadkowo podczas korzystania z przeglądarki, pro­gramu wymiany plików P2P i innych narzędzi internetowych. W Internecie można znaleźć treści jawnie propagujące poglądy faszystowskie, materiały z pornografią dziecięcą i inne. Ściganiem osób, które je tam zamieszczają, zajmuje się policja. Ponadto w Internecie rozwinął się przemysł pornograficzno-erotyczny i łatwo trafić na stronę z treściami o takim charakterze. Dzieci powinny być przed tym chronione, nie tylko przez odpowiednie ustawienie poziomu zabezpieczeń przeglądarki, ale i przez wiedzę, że stronę taką należy od razu zamknąć - ponieważ brak niezawodnych zabezpieczeń technologicznych.

 Zagrożenie w prawdziwym świecie

Prawdziwe niebezpieczeństwo ze strony innych użytkowników Internetu grozić może poza rzeczywistością wirtualną. Dotyczy to zwłaszcza dzieci, które z natury są ufne. NIGDY nie wolno zapomnieć i pozwolić zapomnieć dziecku o tym, że nie wiadomo, kim naprawdę jest osoba po drugiej stronie Sieci, niezależnie od tego, za kogo się podaje.

Do spotkań z osobami poznanymi w Sieci dochodzi i będzie dochodzić. Mogą one być początkiem realnej przyjaźni nawiązanej na wirtualnym forum dyskusyjnym dotyczącym wspólnego hobby lub po prostu sfinalizowaniem aukcji internetowej. Nie ulega jednak wątpliwości, że Internet stał się wymarzonym "terenem łowieckim" dla wielu przestępców, począwszy od zwykłych oszustów, skończywszy na pedofilach. Należy o tym pamiętać i przekazywać tę wiedzę naj młodszym internautom.

Nękanie w Internecie

Wielu użytkowników dopuszcza się w Internecie zachowań, których powstydziliby się w innej sytuacji. Wulgarne słownictwo pojawiające się na internetowych czatach czy nieprzyjemne żarty otrzymywane w komunikatorach, których autorami często są dzieci i młodzież, zastąpiły dawne dowcipy telefoniczne, gwarantując większe poczucie anonimowości. Oczywiście anonimowość w Internecie jest tylko pozorna i jeżeli dojdzie do zgłoszenia poważnego naruszenia regulaminu lub prawa, właściciel serwisu lub policja zajmują się ściganiem sprawcy.

Nie należy odpowiadać na zaczepki, bo reakcja tylko zachęci sprawcę do dalszego działania. Najlepszym sposobem na pozbycie się natręta jest doniesienie o jego zachowaniu dostawcy Internetu, z którego usług korzysta nękająca nas osoba (możesz go zidentyfikować na podstawie unikatowego numeru IP), administratorowi serwera konta pocztowego, z którego został wysłany niepożądany e-mail lub administracji komuni­katora. W przypadku złamania prawa przez "żartownisia" (np. stosowanie gróźb) sprawę najlepiej zgłosić na policję, przekazując jej dowody w sprawie - wydrukowane listy elektroniczne, archiwa rozmów z komunikatorów i inne (należy je również zachować w wersji elektronicznej).

Łamanie prawa/straty finansowe

W Sieci realizuje się coraz więcej transakcji finansowych - ze względu na oszczędność czasu i kosztów w porównaniu z tradycyjnymi sposobami. Rośnie popularność bankowości internetowej i portali aukcyjnych. Tam, gdzie pojawiają się pieniądze, można zetknąć się z osobami, które próbują je zdobyć w nielegalny sposób. Oszust może przesłać przedmiot wart znacznie mniej niż wylicytowany na aukcji. Korzystając z bankowości internetowej ryzykuje się przechwycenie hasła. Złodziej może użyć również zdobytych w nielegalny sposób danych karty kredytowej do pokrycia płatności w Internecie. Odrębny problem stanowi piractwo, upowszechniające się w Sieci m. in. za pośrednictwem programów wymiany plików P2P. Trzeba mieć świadomość, że łamanie licencji na oprogramowanie i praw autorskich (multimedia) jest niezgodne z prawem.

Uzależnienie od Internetu

Internet potrafi wciągnąć. Podstawowa cecha stron www - hipertekstualność, czyli możliwość przechodzenia z jednej strony na drugą (z tej na kolejną, i tak coraz dalej), różnorodność i wielość możliwości, które oferuje, a także kontakty z innymi ludźmi bez ograniczeń znanych ze świata rzeczywistego (np. wynikających z fizyczności), wpływają na powstawanie i pogłębianie się Zespołu Uzależnienia od Internetu (Internet Addiction Disorder - IAD). Zjawisko to może być szczególnie groźne w przypadku młodszego pokolenia, którego przedstawiciele traktują często rzeczywistość wirtualną na równi ze światem realnym. Uzależnienie od Internetu może przybierać różne formy i stanowi bar­dzo szeroki temat.

10 porad dla rodziców dotyczących bezpiecznego korzystania z Internetu przez dzieci.

1. Odkrywaj Internet razem z dzieckiem.

 Bądź pierwszą osobą, która zapozna dziecko z Internetem. Okrywajcie wspólnie jego zasoby. Spróbujcie znaleźć strony, które mogą zainte­resować Wasze pociechy, a następnie zróbcie listę przyjaznych im stron (pomocny będzie edukacyjny serwis internetowy - www.sieciaki.pl). Jeśli Wasze dziecko sprawniej niż Wy porusza się po Sieci, nie zrażajcie się - poproście, by było Waszym przewodnikiem po wirtualnym świecie.

2. Naucz dziecko podstawowych zasad bezpieczeństwa w Internecie.

 Uczul dziecko na niebezpieczeństwa związane z nawiązywaniem nowych znajomości w Internecie. Podkreśl, że nie można ufać osobom poznanym w Sieci, ani też wierzyć we wszytko co o sobie mówią. Ostrzeż dziecko przed ludźmi, którzy mogą chcieć zrobić im krzywdę. Rozmawiaj z dzieckiem o zagrożeniach czyhających w Internecie i sposobach ich unikania.

3. Rozmawiaj z dziećmi o ryzyku umawiania się na spotkania z osobami poznanymi w Sieci.

Dorośli powinni rozumieć, że dzięki Internetowi dzieci mogą nawiązywać przyjaźnie. Jednakże spotykanie się z nieznajomymi poznanymi w Sieci może okazać się bardzo niebezpieczne. Dzieci muszą mieć świadomość, że mogą spotykać się z nieznajomymi wyłącznie po uzyska­nej zgodzie rodziców i zawsze w towarzystwie dorosłych lub przyjaciół.

4. Naucz swoje dziecko ostrożności przy podawaniu swoich prywatnych danych.

Dostęp do wielu stron internetowych przeznaczonych dla najmłodszych wymaga podania prywatnych danych. Ważne jest, aby dziecko wiedziało, że podając takie informacje, zawsze musi zapytać o zgodę swoich rodziców. Dziecko powinno zdawać sobie sprawę z niebezpie­czeństw, jakie może przynieść podanie swoich danych osobowych. Ustal z nim, żeby nigdy nie podawało przypadkowym osobom swojego imienia, nazwiska, adresu i numeru telefonu.

5. Naucz dziecko krytycznego podejścia do informacji przeczytanych w Sieci.

Wiele dzieci używa Internetu w celu rozwinięcia swoich zainteresowań i rozszerzenia wiedzy potrzebnej w szkole. Mali internauci powinni być jednak świadomi, że nie wszystkie znalezione w Sieci informacje są wiarygodne. Naucz dziecko, że trzeba weryfikować znalezione w Internecie treści, korzystając z innych dostępnych źródeł (encyklopedie, książki, słowniki).

6. Bądź wyrozumiały dla swojego dziecka.

Często zdarza się, że dzieci przypadkowo znajdują się na stronach adresowanych do dorosłych. Bywa, że w obawie przed karą, boją się do tego przyznać. Ważne jest, żeby dziecko Ci ufało i mówiło o tego typu sytuacjach; by wiedziało, że zawsze kiedy poczuje się niezręcznie, coś je zawstydzi lub przestraszy, może się do Ciebie zwrócić.

7. Zgłaszaj nielegalne i szkodliwe treści.

Wszyscy musimy wziąć odpowiedzialność za niewłaściwe czy nielegalne treści w Internecie. Nasze działania w tym względzie pomogą likwidować np. zjawisko pornografii dziecięcej szerzące się przy użyciu stron internetowych, chatów, e-maila itp. Nielegalne treści można zgłaszać na policję lub do współpracującego z nią punktu kontaktowego ds. zwalczania nielegalnych treści w Internecie - Hotline'u (www.dyzurnet.pl). Hotline kooperuje również z operatorami telekomunikacyjnymi i serwisami internetowymi w celu doprowadzenia do usunięcia nielegalnych materiałów z Sieci.

8. Zapoznaj dziecko z NETYKlETĄ - Kodeksem Dobrego Zachowania w Internecie.

Przypominaj dzieciom o zasadach dobrego wychowania. W każdej dziedzinie naszego życia, podobnie więc w Internecie obowiązują takie reguły: powinno się być miłym, używać odpowiedniego słownictwa itp. (zasady Netykiety znajdziesz na stronie www.sieciaki.pl) Twoje dzieci powinny je poznać (nie wolno czytać nie swoich e-maili, kopiować zastrzeżonych materiałów itp.).

9. Poznaj sposoby korzystania z Internetu przez Twoje dziecko.

Przyjrzyj się, jak Twoje dziecko korzysta z Internetu, jakie strony lubi oglądać i jak zachowuje się w Sieci. Staraj się poznać znajomych, z którymi dziecko koresponduje za pośrednictwem Internetu. Ustalcie zasady korzystania z Sieci (wzory Umów Rodzic-Dziecko znajdziesz na stronie www.dzieckowsieci.pl) oraz sposoby postępowania w razie nietypowych sytuacji. 10. Pamiętaj, że pozytywne strony Internetu przeważają nad jego negatywnymi stronami. Internet jest doskonałym źródłem wiedzy, jak również dostarczycielem rozrywki. Pozwól swojemu dziecku w świadomy i bezpieczny sposób korzystać z oferowanego przez Sieć bogactwa

mareriały zaczerpnieto z broszury "Dziecko w Sieci - Sieciaki"

Image

więcej informacji możesz uzuskać na stronach: